Ш en Щ: zoek de verschillen

De één een w met alleen rechte lijnen (net een E die omgevallen is), de ander hetzelfde met een staart of haak eraan. Of iets dergelijks. Zie die twee maar eens uit elkaar te houden. Niet alleen uiterlijk liggen ш en щ dicht bij elkaar, ook in klank. Zo dicht dat het onderscheid niet makkelijk te maken is.

Uitspraak: de klank van Ш en Щ

Voor wat omschrijvingen van Russische klanken waard zijn: Wikipedia houdt het bij de klank van ш op ‘sj in sjaal, sh in shop, ch in machine’ – maar bij de щ loopt dat spoor dood: ‘het Nederlands heeft geen woorden waar deze klank in voorkomt’. Wikipedia Engels (over shcha/щ) helpt ook niet erg: ‘it represents the voiceless alveolo-palatal fricative /ɕ(ː)/’.

Russischegrammatica.nl vergelijkt met ‘chocolade’ voor de ш, en een (aangehouden) ‘chic’ voor de щ. Hier werd (afgezien van dat aanhouden, dat je ook en net zo goed met chocola kunt doen) geen verschil ontdekt tussen de ene ch en de andere.

Luisteroefening: Ш en Щ

Prima luisteroefening dus, die ш en щ. En (net als bij de letter ы) gymnastiek voor de mond. Настасья Сетун en Марина Решетко doen het duidelijker voor dan wellicht nodig was geweest; ook de Постановка звуков Ш и Ж en Постановка звука Щ van Natalya Gruzinova zijn niet mild voor het oog.

Umashi’s en Anya’s video’s helpen je verder. Die van Olga (Amazing Russian) is amazing als altijd, en ook Crazy Russian Dad maakt zijn naam waar.

Russian pronunciation of letters Ш and Щ
(Umashi Learn Russian, 2020, 10 m)

Russian Ш and Щ
(Anya Golubeva, 2018, 6 m)

Phonetic Exercises: Ш vs. Щ
(Amazing Russian, 2016, 4 m)

Zie van hetzelfde kanaal Phonetic Exercises: “Hissing” Consonants Ж, Ш, Щ, Ч, Ц (2019, 12 m).

How to pronounce Russian letters Ш and Щ
(Crazy Russian Dad, 2016, 4 mins)

Samenvatting met knipoog tot besluit.

Meer ш en щ

Zie

• The difference between Ш & Щ. Russian alphabet (PrivetVita, 2020, 3 m)
• Difficult Russian sounds//Ш, Щ, Ц, Ы (Edine Russian, 2020, 3 m)
• Russian alphabet. Letters ш & щ (Speechkah, 2020, 2 m)
• How to pronounce theses difficult sounds Ж Ш Щ (Crash into Russian, 2019, 1 m)
• Russian Letters Ч, Ж, Ш, Щ – Russian Hissing Consonants (Russian with Sergey, 2019, 5 m)
• Learn Russian Alphabet. Consonants “Ж, Ш, Щ” (RLW Regina, 2019, 5 m)
• The difference between Ш and Щ (Dobby Dobson, 2017, 2 m)
• Russian Щ – Exercises from speech therapist (Real Russian Club, 2016, 3 m), zie ook Russian Ш (sh) – Exercises from speech therapist (2016, 5 m)
• Russian Pronunciation & Alphabet | Consonants Ш, Ж, Щ (learnrussian.org, 2016, 4 m)
• Letters Ш and Щ in Russian (Be Fluent in Russian, 2016, 2 m), zie ook Letters И-Й-Ц and Ш-Щ | Compare ’n Contrast (2017, 7 m)
• Russian alphabet – Щ: the sound and the letter (A. Romaker, 2014, 9 m)
• Letters Ш Щ (Alina Aloshyna, 2013, 2 m)

Zie/lees

• Difference in pronunciation between “щ” and “шь”? (Stack Echange)
• How to pronounce Russian consonants (Master Russian)
• What is the correct pronounciation of Russian letters «ш» and «щ»? (Quora)
• How to pronounce Russian ‘щ’ (shch, sch) (The Russian Blog, 2012)

En een liedje om dan echt mee af te sluiten.

Volg Rusland1 op X
Meer Russisch, Russen en Rusland bij Rad Russia
Russische muziek bij Music in Russian

Laatste bewerking 25-03-2026