Telegram (beter dan WhatsApp) en Pavel Durov

Niemand in het Westen rijdt in een Russische auto of gebruikt een Russische computer. Je zou wel gek zijn: de Russen hebben zelf ook liever BMW en Apple. Maar op je iPhone en computer staat wel een Russische app – als je slim bent tenminste. Want dan gebruik je Telegram.

Weg met WhatsApp

In 2020 bereikte WhatsApp de mijlpaal van twee miljard gebruikers, wat het bedrijf (sinds 2014 eigendom van Facebook) naar eigen zeggen humbled and honored stemde. Weinig van terug te zien in de nieuwe voorwaarden die de berichtendienst amper een jaar later bekendmaakte. Die komen erop neer dat je ofwel (weer) een deel van je privacy opgeeft (persoonlijke data worden vanaf dat moment ook gedeeld met Facebook), ofwel de app niet meer kunt gebruiken.

Uitgesteld vanwege ‘verwarring’ (NRC, 16-01-2021) of vanwege ophef en misverstanden (iCulture, 16-01-2021), maar het kwaad (of beter, het goede) was al geschied. Massa’s nieuwe gebruikers voor Signal en het Russische Telegram. (Meer over WhatsApp onderaan.)

Telegram’s Up

Het jaar begon zodoende goed voor Pavel Durov (1984), oprichter (samen met broer Nikolai,1980) van zowel VK) als Telegram). Die dienst had er, meldde hij op 12 januari, in drie dagen tijd 25 miljoen gebruikers bij gekregen.

Verklaring, pr en een sneer in twee zinnen: ‘People no longer want to exchange their privacy for free services. They no longer want to be held hostage by tech monopolies that seem to think they can get away with anything as long as their apps have a critical mass of users.’

Met de beurswaarde van Telegram ging het ook meteen beter. Zie Telegram at $30bln. Telegram capitalizes on problems at WhatsApp, Facebook and Twitter (The Bell, 26-01-2021).

Pavel Durov

Meer over Telegrams oprichter in

• Telegram’s founder Pavel Durov has yet again slammed WhatsApp for its encryption standards (moneycontrol, 2020, 1 m)
• The Incredible Life of Pavel Durov – Russia’s Mark Zuckerberg (Alux, 2019, 15 m), van hetzelfde kanaal 15 Things You Didn’t Know About Pavel Durov (2018, 13 m)
• Pavel Durov of Telegram: WhatsApp Sucks (TechCrunch, 2015, 20 m)

en onderstaande; zie ook Het excentrieke leven van Pavel Durov – de Russische ‘Mark Zuckerberg’ (Business Insider, 2018).

The Story of Pavel Durov| Russian Father of Telegram and VK
(DW Shift, 2020, 6 m)

Telegram en Signal

Met Telegram kun je niet alleen berichten versturen en (video)bellen. Je kunt er grote bestanden mee verzenden, groepen en kanalen volgen (ook om Russisch te leren), en nog van alles. Omdat Telegram populair is in Rusland, vind je er veel (heel veel) Rusland-content.

Op het gebied van veiligheid moet Telegram (helemaal niet zo’n veilige app als je denkt volgens Vice) het misschien afleggen tegen Signal (aanbevolen door Edward Snowden en Elon Musk). Daar staat tegenover dat bij Signal altijd een telefoonnummer vereist is, en je op Telegram ook terechtkunt met alleen een gebruikersnaam.

• Signal vs Telegram Which Should You Choose? (LaterClips, 2021 6 m)
• Telegram – Can it Beat Whatsapp? (Business Disruptors, 2020, 9 m)
• Why You Should (not?) Use Telegram (Shoot the Messenger, 2020, 8 m)
• 10 Reasons Why Telegram is better than WhatsApp (PixelGrid, 2018. 5 m)
• Telegram for Business: 10 Reasons You Need It (Cleveroad, 2017, 4 m)
• 7 reasons why Telegram is better than WhatsApp (Daniel McKillop, 2017, 2 m)

Ten Reasons You Should Shift To Telegram | The Most Secure Messaging App
(Hack Trivia, 2016, 2 m)

Telegram Channels: How To Find. How to Search and Join Telegram Channel?(Teleblog, 2020, 4 m)

Van hetzelfde kanaal Telegram Groups: where to find and how to use in 2021 (2020, 3 m).

Ban en ballingschap

Zowel dat Telegram als de gebroeders Durov: om trots op te zijn en jezelf als land mee op de borst te kloppen, zou je denken. De realiteit is dat de Russische Federatie in 2018 Telegram in de ban deed (of probeerde te doen), om twee jaar later niet zozeer van inzicht te veranderen, als wel in te zien dat het weinig zin had allemaal.

2018

• Russia’s Attempt to Ban Pavel Durov’s Telegram App (NowThis, 2018, 7 m)
• Russia Bans Telegram After 18 Min Hearing (Futurism, 2018, 2 m)
• Russians protest Telegram ban (TRT World, 2018, 2 m)
• Russia: Second rally against Telegram ban takes place in Moscow (Ruptly, 2018, 1 m)

Zie ook ‘Privacy Is Not for Sale’ – Telegram CEO Blasts Russia’s Decision to Ban Messaging App (The Moscow Times, 2018).

2020

• Russia lifts its ban on the Telegram messenger app (The Verge, 2020), van hetzelfde medium Go read this story about how Telegram evaded its Russian ban (2020)
• Russia lifts ban on Telegram messaging app after failing to block it (Reuters, 2020)
• What’s behind Russia’s decision to ditch its ban on Telegram? (Atlantic Council, 2020)
• Blocking Telegram in Russia (Wikipedia)

2014

Problemen tussen Durov en de staat begonnen al eerder, o.a. nadat Durov had geweigerd de VK-pagina van Aleksej Navalny te verwijderen. Hij verliet (of ontvluchtte) Rusland in 2014 (zie ook hier) en heeft (want kocht) een paspoort van Saint Kitts en Nevis. Telegram werd doorontwikkeld buiten Rusland, en servers en kantoren staan in Londen en Dubai.

No. 1 Disrupter: Pavel Durov
(Politico Europe, 2020, 2 m)

Update 2024-2025

2024: Durovs aanhouding in Frankrijk

Meer en grotere problemen met de wet – de Franse, deze keer – ondervond Durov in 2024. Op 24 augustus van dat jaar werd hij op luchthaven Le Bourget aangehouden, onder andere vanwege (via Telegram) medeplichtigheid aan verspreiding van kindermisbruikmateriaal en drugsverkoop. Ook na betaling van een flinke borgsom mocht hij Frankrijk aanvankelijk niet verlaten. Dat kon en deed hij uiteindelijk pas in maart 2025. Opmerkelijk: nu kwam er vanuit Rusland veel steun voor Durov. Meer in

• Arrest and indictment of Pavel Durov (Wikipedia)
• Why Pavel Durov’s Detention Shook Both the Russian Opposition and Putin’s Regime (Moscow Times, 26-08-2024)
• Telegram chief Durov released on €5 million bail, forbidden to leave France (France24, 29-08-2024)
• Kremlin Warns France Against “Political Persecution” Of Telegram Founder (Agence France-Presse, 29-08-2024)
• France hands Telegram CEO Pavel Durov preliminary charges over alleged criminal activity on the app (CBS News, 29-08-2025)
• Telegram founder allowed to leave France after arrest (Telegraph, 15-03-2025)

2025: Max messenger

Russische gebruikers houden van hun Telegram, de Russische staat doet dat allerminst. Die ziet iedereen liever MAX gebruiken: een nieuwe app waar de staat zelf nauw bij betrokken is geweest, en makkelijk in mee kan kijken. Ter ‘promotie’ worden Telegram en WhatsApp actief verstoord, en is het gebruik van MAX voor veel ambtenaren, leraren en werknemers van staatsinstellingen voorgeschreven. Voor veel anderen wordt MAX steeds moeilijker te ontlopen. Meer in

• Russian MAX messenger users reach 18 mln (Interfax, 19-08-2025)
• Russia orders state-backed Max messenger app to be pre-installed on new phones (The Guardian, 21-08-2025)
• Everything You Need to Know About Max, Russia’s State-Backed Answer to WhatsApp (Moscow Times, 28-08-2025)
• Putin Has a New Tool to Monitor Russians (The Atlantic, 11-10-2025)
• Russia Pushes a State-Controlled ‘Super App’ by Sabotaging Its Rivals (New York Times, 21-10-2025)
• How (…) MAX is gradually being made obligatory in Russian schools (The Geopost, 14-12-2025)

Volg Rusland1 op X.
Meer Russisch, Russen en Rusland bij Rad Russia.

Laatste bewerking 16-12-2025